فرم هاي تکنواز

سونات : سونات قطعه اي است براي تک نواز که به تنهايي يا به همراهي سازي شستي دار اجرا مي شود. معمول ترين سونات هاي براي پيانو، ويلن، فلوت، ويلنسل يا اُبُوا و همگي به همراهي پيانو ساخته شده اند.

فرم هاي هم نواز

کوارتت زهي : اين گروه همنواز که دو ويلن، يک ويولا و يک ويلنسل را در بر مي گيرد، مهم ترين گروه مجلسي است. کوارتت هاي هايدن اولين و همواره لطيف ترين قطعه هاي اين فرم هستند.

سونات تريو : فرم رايج و عمومي طي قرن هاي هفدهم و هجدهم (باروک) ،اين فرم باروک، مرکب است از دو ساز با صوتي زير که اغلب ويلن، فلوت و يا ابوا است و يک ترکيب «کنتينگو» (که يک ساز باس که معمولا ويلنسل است و يک ساز شستي دار که معمولا هارپسيکورد است.)

تريو پيانو : تريو پيانو ترکيبي از ويلن، ويلنسل و پيانو مي باشد که در آن همان فرم چهار قسمتي مانند سمفوني و کوارتت زهي، اساس ترکيب قرار مي گيرد.

هم سراهاي آوازي

آواز گروهي : مهمترين هم سرا هاي آوازي به دسته آواز جمعي يا گروه کر است که گروهي عظيم و اغلب متشکل از 20 تا 80 سراينده است و در آن بخش هاي صدا، تعادلي برابر دارند.

هم سراي کوچک : يک گروه کوچک هم سرا شامل بخش هاي تک سراست. يعني هر سراينده تنها يک بخش آوازي را اجرا مي کند. قطعات اپرا، نمود هاي بسياري از هم سرايي اين تک سرا هاي درخشان را در بر مي گيرد.

موتت : فرمي بي نهايت مهم در قرن سيز دهم تا هجدهم به شمار مي آمد. اين اصطلاح به طور عموم به گونه هاي بسياري از تصنيف ها اطلاق شده است. موتت ممکن است تصنيفي بدون همراهي و کرال مذهبي باشد ولي در بافت، اغلب پلي فونيک (چند بخشي) است.

مادريگال : سرودي غير مذهبي براي بخش هاي مخلوط آوازي و بدون همراهي است که مي توان آن را موتت غير مذهبي دانست. مادريگال فرمي ارزشمند در موسيقي قرون شانزدهم و هفدهم، مورد علاقه ي مجدد در قرن بيستم قرار گرفته است. مشخصه ي شناساننده ي آن سادگي اش است و نيز متن آن تو صيف کننده ي موضوع هاي روستايي است.

فرم هاي مرکب

اپرا : مي توان گفت، شگفت انگيز ترين فرم در هنر است که تاکنون به وجود آمده است. گفته مي شود که اپرا، گرآوري مهيب، هيولا و هوس آلود از فرم هاي گوناگون همه ي فرم هاست. ارکستر اپرايي چيزي بيش از همراهي ساده سرايندگان متجلي مي سازد و علاوه بر آن که با خوانندگان همکاري مي کند، مقداري زياد از عوامل موسيقيايي مخصوص به خودش را اجرا مي کند. موسيقي در بيشتر اپرا ها بدون وقفه ادامه دار است و کلام بدون موسيقي اگر وجود داشته باشد، بسيار اندک است.

اوراتوريو : به مثابه فرم اوازي از لحاظ اهميت در درجه دوم قرار مي گيرد. اين فرم به طور معمول بر زمينه ي يک متن مذهبي تنظيم مي شود در حالي که اپرا معمولا موضوعي غير مذهبي دارد. اوراتوريو، داراي همسراي کوچک و آواز گروهي مانند اپراست اما فاقد تجملات دراماتيک صحنه، ميزانس و لباس است.

کانتات : کانتات مانند اوراتوريو، قطعه ايي مذهبي است اما به خاطر جاذبه ي گسترده ي آن راه به سوي سالن کنسرت باز کرده است. کانتات کوتاه تر از اوراتوريو است و ميان آهنگ سازان کانتات هاي باخ از همه پيروز تر است.

مس : قديمي ترين فرم مر کب آوازي است که تاکنون به جاي مانده. مس موسيقيايي تنظيمي از شعاير مذهبي کليساي رومن کاتوليک است که در واقع يادبودي از آخرين شام مسيح است. مس اثر باخ از مس هاي معروف به شمار مي رود.

منبع : آموزش خلاقيت موسيقي/حامد امرايي/قلم چي

تاريخ موسيقي غرب

فعلا تنها به نام بردن کفايت مي کنم.

سراسر تاريخ موسيقي غرب معمولا به شش دوره قابل تقسيم است :

دوره ي قرون وسطي           300-1450 ميلادي

دوره ي رنسانس                 1450-1600 ميلادي

دوره ي باروک                     1600-1750 ميلادي

دوره ي کلاسيک                 1750-1800 ميلادي

دوره ي رمانتيک                   1800-1900 ميلادي

دوره ي معاصر                    1900- زمان حاضر

 مکاتب دوره ي مدرن و معاصر

مکتب امپرسيونيست(امپرسيون حالتي است که از تاثير عوامل خارجي به انسان دست مي دهد)

مکتب رمانتيک نوين آلمان

مکتب اکسپرسيونيسم (کنار گذاشتن واقعيت خارجي دنياي دور  وبر براي کشف واقعيت دروني)

مکتب پريميتيويسم (به فرهنگ هاي بدوي اشاره مي کند)

مکتب تراديسيوناليسم(سنت گرايي)

موسيقي نوين شوروي

موسيقي الکترونيک

موسيقي جاز

موسيقي بلوز

موسيقي راک

موسيقي رپ

جدول آهنگسازان دوره هاي موسيقي غرب

فرم هاي ارکستري

سمفوني : نام رايج ترين اجراي همنوازي امروزي، سمفوني است. يک سمفوني، قطعه اي بس دراز و داراي حجم زياد براي ارکستر است که به طور معمول چهار مومان (قسمت) دارد و يکي يا بيش از يکي از قسمت ها در فرم مشخص «سونات» ترکيب شده است.

کنسرتو : قطعه اي است براي يک ساز تکنواز به همراهي ارکستر. در يک کنسرتوي معمولي تم آغازين ابتدا به وسيله ي ارکستر و سپس توسط ساز تک نواز اجرا مي شود.

اوورتور کنسرت : اين قطعه، تصنيفي تک قسمتي براي ارکستر است که طي قرن نوزدهم به شهرت رسيد. اين قطعه ممکن است داراي طرحي آزاد باشد يا بر اساس يکي از فرم هاي تثبيت شده ترکيب شود. اوورتور ها، اغلب به عنوان افتتاح يک برنامه کنسرت به کار مي روند.نمونه ي جذاب و مهيج اين فرم اوورتور مشهور رومن کارناوال اثر برليوز است.

سوئيت : سوئيت بر دو گونه است : سوئيت باروک (قرن هجدهم) و سوئيت مدرن (قرن نوزدهم به بعد) هر دو نوع سوئيت از يک رديف قسمت هاي رقص تشکيل شده است. باخ، سوئيت باروک را توسعه داد و از اين روست که اين فرم سوئيت باخ نام دارد. سوئيت مدرن شامل يک سري قسمت است که با نظم و طرحي آزاد تنظيم مي شود. گاهي اين موسيقي براي همراهي باله نيز به کار مي رود. دو آهنگ ساز برجسته ي باله، چايکوفسکي با (باله ي درياچه ي قو) و سوئيت «فندق شکن» و «باله ي زيباي خفته» و استراوينسکي با «پتروشکا» پرنده آتشين و پرستش بهار هستند.

منبع : آموزش خلاقيت موسيقي/حامد امرايي/قلم چي