دوستی از خانواده ی ویولن سوال کرده بودند، امید که مطالب زیر راهگشایشان باشد.
ویولن ( Violin - Violine ( Geige )- Violon – Violine )
( انگلیسی – آلمانی – فرانسه – ایتالیا )

ویولن سازی تکنواز و همنواز می باشد و عضو مهم چه در ارکستر های کوچک و چه در ارکستر های بزرگ به شمار می رود. این ساز دارای چهار سیم است که برای نواختن روی شانه چپ قرار می گیرد و به کمک آرشه که در دست راست نوازنده است نواخته می شود.
کوک ویولن از زیرترین سیم به بمترین سیم :می – لا – ر – سل
بنابراین اصوات سیم‌های مجاور نسبت به‌یکدیگر فاصله پنجم درست را تشکیل می‌‌دهند
این کوک ، کوک استاندارد ویولن است که در تمام دنیا از آن استفاده می شود. اما استثناهایی هم وجود دارد . مثلا در موسیقی ایرانی در دستگاههای مختلف کوک ساز برای راحتی نواختن قطعات به صورت های می – لا – می – لا و یا می – لا – ر – فا دیز و یا می – لا – ر – لا و ... در می آید.کلید مورد استفاده برای نت نویسی این ساز کلید سل می باشد.وسعت صدای ویولن از سل ( دو خط زیر حامل پنج خطی با کلید سل ) تا می ( شش خط بالای همان حامل ) می‌باشد.
در این وسعت صدا ویولن قادر است تمام فواصل کروماتیک غربی و فواصل کروماتیک مخصوص موسیقی ایرانی ( ربع پرده ) و هر موسیقی دیگر را حاصل کند.

ویولن آلتو ( ویولا ) ( Viola – Bratsche – Viole – Viola )

این ساز که از نظر ساختمان و طرز قرار گرفتن شبیه ویولن می باشد بیشتر در همنوازی(یکی از اعضای مهم در همنوازی های کوچک و بزرگ «سمفونیک و نظایر آن» است) کاربرد دارد. ویولا به نام‌های آلتو و ویولن آلتو نیز نامیده می‌شود. یکی از تفاوت های آن با ویولن آن است که چند سانتی متر از ویولن بزرگتر می باشد. ویولا صدای منطقه متوسط سازهای این خانواده را می‌دهد: از ویولن بم‌تر و از ویولن‌سل زیرتر است.
کوک ویولا از زیرترین به بم ترین سیم :لا – ر – سل – دو
چهار سیم ویولا مانند ویولن با فاصله پنجم درست با هم کوک می‌شوند. زیرترین سیم نت لا با بسامد ۴۴۰ هرتز است که به فاصلهٔ ششم بزرگ بالای نت دوی وسط پیانو است. سیم‌های بعدی به ترتیب ر، سل، و دو کوک می‌شوند. نت‌هایی که آلتو اجرا می‌کند در کلید دوی خط سوم نوشته می‌شوند.
وسعت صدا در این ساز عبارت است از :
دو( دو اکتاو بمتر از دوی بین پنج خط حامل در کلید سل ) تا نت ر (دو اکتاو بالاتر از نت ر بین پنج خط حامل در کلید سل )
ویولنسل ( Violoncello – Violoncell – Violoncelle – Violoncello )
ویولنسل چنان بزرگتر از دو ساز آرشه ای قبلی است که نوازنده مجبور است آن را برای اجرا روی زمین، مابین پاهای خود تکیه دهد. در حالی که خود روی صندلی می نشیند. از این جهت در انتهای تحتانی ویولنسل میله ای آهنی نصب شده و نوک آن روی زمین قرار دارد ( که در غیر هنگام اجرا آنرا باز می کنند , یا می پیچند و داخل محفظه ساز ( بدن ساز ) قرار می دهند. ). صدای این ساز نیز بم تر از دو ساز قبلی است.
فواصل سیم های چهار گانه این ساز پنجم است و به ترتیب از زیر به بم به صورت زیر است :
لا – ر – سل – دو ( که البته یک اکتاو بم تر از ویولن آلتوهستند)کلید مورد استفاده برای این ساز کلید فای‌خط چهارم می باشد.(البته نت این ساز را در اصوات بم با کلیدفا خط چهارم, دراصوات وسط با کلید دوی خط چهارم و در اصوات زیر با کلید سل‌ می نویسند. )
وسعت صدای این ساز عبارت است از :نت دو ( سه اکتاو بم تر از نت دوی بین خط حامل با کلید سل ) تانت فا ( نت فا روی خط پنجم حامل با کلید سل ). این ساز یکی از ساز های مهم در همنوازی های کوچک و بزرگ به خصوص ارکسترهای زهی و ... است.
کنترباس ( Double Bass – Kontrabass –Contre-Bass - Contrabasso )
کنتر باس بزرگترین و بم ترین عضو گروه ساز های آرشه ای است و پایین ترین سطح زیر و بمی و کمترین وسعت صوتی را در بین ساز های زهی دارد که یا به وسیله آرشه، و یا توسط دست نواخته می‌شود. شکل ظاهر ی آن کمی با سه ساز قبلی تفاوت دارد و بزرگتر می باشد. طوری که نوازنده باید سر پا بایستد. از نظر طنین، صوتی قوی، پر، ضخیم و زنگدار دارد صدا و تن این ساز از گیتاربیس پرده‌بندی شده متمایز است و بیشتر به ویولون سل شبیه است. و به علت دشواری در اجرا به ندرت ملودی اجرا می کند. اما گهگاه در اجرای قسمتی از ملودی سهیم است.
امروزه این ساز در موسیقی کلاسیک غرب به عنوان یک ساززهی استاندارد شناخته شده‌است، و در ارکستر سمفونی‌های مدرن در کنار بقیه سازهای زهی کوچکتر استفاده می‌شود. علاوه بر این، کنترباس در دیگر سبک‌های موسیقی مانند جاز، بلوز و راک اند رول کاربرد دارد.
سیم‌های کنترباس با فاصلهٔ چهارم درست کوک می‌شوند:
از‌ زیرترین سیم به ترتیب سل، ر، لا و می. زیرترین سیم کنترباس سل کوک می‌شود که دو اکتاو و یک چهارم درست بم‌تر از نت دوی وسط پیانو است.‌‌نت‌های مخصوص کنترباس با کلید فای خط چهارم نوشته‌می‌شوند، و نوازنده باید هر نت را یک اکتاو (یا فاصلهٔ هشتم درست) بم‌تر از چیزی که نوشته شده فرض کند.
منابع :
کتاب سبز کانون/آموزش خلاقیت موسیقی/حامد امرایی
سایت ویکی پدیا : ویولا ، ویولن‌سل ، کنترباس
وبلاگ آموزش ویولن : توضیحاتی راجع به سازهای خانواده ویولن

اضطراب در نوازندگي و راههاي غلبه بر آن
ترجمه بهزاد جهاني

روانشناسان معتقدند که اضطراب از يک احساس شروع ميشود و اگر اين احساس,حاصل يک شناخت غيرمنطقي,موهوم و غيرواقعي باشد و خطري شما را تهديد نکند, پس شناخت شما غيرمنطقي است و بايد بازسازي شود.
بنابراين ,نخستين اقدام,بايد به دست آوردن شناخت جديد و درک واقعيت جديد باشد.
هر فرد موفق ,براي موفقيت خود ,اصول ,مرامنامه و معيارهايي دارد.
چنين فردي,آگاهانه ,هدف و انگيزه و چهارچوب هاي اساسي فعاليتش را ,حداقل ,نزد خود ,به روشني بيان ميکند.
هر چه اين معيارها و مرامنامه,منطقي تر و عملي تر باشدو داراي تناقض و ابهام کمتري باشد
و با شخصيت آن فرد ,بيشتر تلفيق و ترکيب شده باشد ,او موفقيت بيشتري خواهد داشت.
اگر موسيقي ,نظام زيبايي ها و زيباشناسي صدا و صوت و سکوت است ,پس چه عواملي ,قطعه اي موسيقي را ,هنگام اجراي زنده ,زيباتر و هوش رباتر ميکند؟
آيا چيزي غير از وضع روحي نوازنده ,آرامش و تمرکز و خلسه و مکاشفه و از خود بي خودي او؟
براي نمونه ,فردي که با اهدافي کوچک ,مثلا خودنمايي ,هوس ,پيروي از مد ,جلب توجه ,مشهورشدن و از اين قبيل اهداف ,به روي صحنه ميرود ,اگر هم موفقيتي پيدا کند ,ولي مدت طولاني پايدار نخواهد ماند و دوام نخواهد آورد.
و يا فردي که انگيزه او خودشيفتگي ,خودبزرگ پنداري ,برتري طلبي ,رقابت ناسالم ,و يا تعريف و تمجيدهاي غيرواقعي افراد خانواده در جلسات خانوادگي باشد باز هم داراي موفقيت بزرگ و طولاني نخواهد شد.
و يا کسي که در تنهايي ,خود را نابغه مي پندارد ولي پشتکار و تلاش پنداني ندارد و به انتقادها بي توجه است,او هم قرباني شناخت نادرست خود از واقعيت و قرباني تضادهايي است که در مرامنامه و معيارهاي او وجود دارد.
بنابراين ,شناخت واقعيتها و نداشتن تناقض در مرامنامه شخصي ,ميتواند نخستين اقدام ,در مبارزه با اضطراب باشد.
اضطراب چيست؟
اضطراب ,ترس از پيش آمدن خطر و شرايط نامطئن و از دست دادن امنيت است.
هنگام اضطراب ,در اثر به هم خوردن تعادل اکسيژن و گاز کربنيک در خون,فرد دچار مشکل تنفسي ميشود.
از نظر فيزيولوژيک ثابت شده که حتي فکر کردن به موضوع مضطرب کننده ,باعث ايجاد آثار جسمي اضطراب ,مانند تنگي نفس ,احساس خفگي ,افزايش تپش قلب ,تعريق و غيره ميشود.

اضطراب از احساس بي امنيتي و بي اطميناني, شروع ميشود .
احساس قرار گرفتن در موقعيتي ناشناخته و مبهم.
روي اين واژه دقت کنيد:
در مورد بي امنيتي ,ميتوان گفت ,هنگامي است که عاملي ,ايمني و امنيت حياتي شما را به خطر مي اندازد و يا آن را مختل ميکند.
بي اطميناني يعني به عملکرد نيرويي يا ابزاري ,اطمينان نداريد و مطمئن نيستيد که در لحضه مناسب ,کارخود را درست انجام دهد.
قرار گرفتن در موقعيتي ناشناخته ,يعني نياز داريد که آن موقعيت را بشناسيد ,به زمان و بررسي نياز داريد.
مبهم ,يعني در شناخت خود ,دودل و مردد هستيد و درک روشن و مشخصي نداريد.
همه اين موارد ,مربوط به شناخت شمااست.
همين شناخت است که آگر دچار تناقض باشد و به پرسشهاي آن پاسخ درست و قانع کننده نداده باشيد ,باعث همان احساس ناخوشايند و اضطراب شما ميشود.
بنابراين,برطرف کردن موارد بي اطميناني ,ابهام و ترديدها ميتواند در بازسازي شناخت شما و ايجاد احساسي خوشايند ,اقدامي اساسي باشد.
تهيه فهرستي از مواردي که بايد انجام دهيد ,و پاسخ واقع بينانه شما به اين پرسشها ,ميتواند باعث اطمينان و احساس امنيت شما و در نتيجه رفع اضطراب شود.منبع : چگونه نوازنده خوبي باشيم (پاسکال بيانيک)

منبع : پايگاه خبري هنر ايران

همواره ديده شده است، نوازنده اي که قطعه مورد اجراء را به حافظه سپرده و سپس مي نوازد از توانايي بيشتري در اجراي تکنيکي و همچنين بيان احساسات برخوردار است.

تجلّي احساسات نوازنده و نمايش قدرت تکنيکي نيازمند آرامش و دقت بالاست؛ طبيعي است در حالتي که او بخواهد دائمأ قطعه را از روي نت دنبال کند، نمي تواند به تمرکز لازم، صداگيري مطلوب و تمپوي صحيح دست يابد که هريک از اين کاستي ها اجرايي ضعيف را به دنبال دارند.

نوازنده اي که قطعه را ازبَر دارد با قدرت بيشتري روي سن حضور مي يابد. اين مسئله خود باعث اعتماد مخاطب به تسلط نوازنده در اجراست، که تأثير مثبت آن آرامش بيشتر نوازنده را به همراه دارد.

حال، چنانچه با اين توضيحات لزوم حفظ کردن را احساس مي کنيد، از اين به بعد در هنگام تمرينِ قطعه، به خاطر سپردن آن را نيز تمرين کنيد. هر نوازنده با آموزش و يا به تجربه، روشي شخصي براي حفظ کردن قطعه را براي خود انتخاب مي کند. در اينجا تنها به ذکر چند نکته بسيار مهم و تکميلي بسنده مي کنيم :

1- يکي از مواردي که در اجراي هر قطعه بسيار به ياري ذهن ما مي آيد؛ حفظ کردن موسيقي آن از روي يک اجراي ضبط شده مي باشد. به خاطر داشتن موسيقي، باعث مي شود بتوانيم از تمام قطعه کلّيتي صحيح در ذهن داشته باشيم. بنابراين سعي کنيد بارها و بارها قطعه اي را که مي خواهيد اجرا کنيد گوش کنيد.

2- بايد هر اثر را نه فقط از ابتدا، بلکه از هر ميزان و يا جمله دلخواه، تا انتها، حفظ باشيم تا براي به خاطر آوردن يک بخش، نیازی به نواختن آن از اول قطعه نباشد. زیرا چنانچه در هنگام اجرای زنده یا ضبط اشتباهی پیش بیاید، برای جبران آن مجالی برای شروع از ابتدا نداریم.

3- فرض کنیم اکنون در وضعیتی هستید که احساس می کنید قطعه را به خوبی در حافظه دارید، بطوریکه می توانید بدون دیدن نت، آن را بطور کامل بنوازید. در این زمان باید به نکته مهمی توجه کنید : "میزان دقت ذهن در حفظ اثر" که این مسئله باید حتمأ کنترل ودقیقأ بررسی شود. احتمالأ شما هم تجربه کرده اید که بسیاری اوقات با اینکه فکر می کنیم تمام اجزای اتاق کار یا استراحت خود را در ذهن داریم، اگر بخواهیم با چشمان بسته اشیاء و جای آنها را بیاد بیاوریم، می بینیم که تصویر ذهنی ما با اتاق آشنایمان متفاوت است.

برای مطمئن شدن از کامل بودن قطعه حفظ شده باید بدین صورت عمل کنیم :

سعی می کنیم نت قطعه را (بدون بکار بردن ساز و بدون شنیدن قطعه) بطور کامل بنویسیم. منظور از کامل نوشتن این است که، قطعه را از ابتدای آن، به صورت "میزان به میزان" و با رعایت این نکات بنویسیم :

الف- مسائل تئوری (شامل مواردی نظیر ریتم یا ضرباهنگ های نت ها و میزان بندی آنها ، گام ها و علامتهای تغییر دهنده نت ها (دیز، بمل و بکارها) ، لگاتوها و دِتاشه ها، استکاتو ها و ...) برای مثال، در یک قطعه مانند کنسرتو ویولن چایکوفسکی، ویولن سولو، ازمیزان 20 بعد از مقدمه (moderato assai) تا میزان 37 دارای هشتاد علامت تغییر دهنده نت می باشد.

ب- نوانس ها ( شامل کرشندو ها، پیانو فورته ها، اکسان ها و ...)

با این روش می توانیم میزان تکمیل اثر را در ذهنمان چک کنیم و مواردی که نیاز به تمرین مجدد دارند را کاملأ شناسایی کنیم.

 

منبع: گفتگوي هارمونيک

 

ويولن ساز زهي آرشه‌اي است. اين ساز کوچک‌ترين عضو خانواده ويولن است.

براي نواختن معمولاً روي شانه چپ قرار مي‌گيرد و با آرشه که در دست راست نوازنده است نواخته مي‌‌شود.

سيم‌هاي ويولن از زيرترين تا بم‌ترين سيم به ترتيب زير کوک (ساز) مي‌‌شوند: مي سيم اول، لا سيم دوم، ر سيم سوم، سل سيم چهارم.

بنابراين اصوات سيم‌هاي مجاور نسبت به‌يکديگر فاصله پنجم درست را تشکيل مي‌‌دهند. در اين وسعت صدا ويولن قادر است تمام فواصل کروماتيک غربي و فواصل کروماتيک مخصوص موسيقي ايراني و هر موسيقي ديگر را حاصل کند.

جالب اين که در عربي ويولون را با نام فارسي «کمان» مي‌نامند.

نوازندگي ويولن

نقش اين ساز چه در ارکستر بزرگ چه به طور جمعي و انفرادي آنقدر پر اهميت است که آن را شاه سازها گفته اند. وجهه جهاني ويولن را مي‌توان در سازگاري آن با فرهنگهاي مختلف ديد.

اين ساز هيچ محل ثابت و ساکني به عنوان تکيه گاه ندارد و خود نوازنده نيز چنين وضعي دارد جز در آن نقاطي که پايش زمين را لمس مي‌کند. دستهاي نوازنده بايد تا حد زيادي انعطاف‌پذير و قوي و داراي حالت فنري باشد و هميشه در سطح شانه يا در حدود آن سطح به کار گرفته شوند

براي دستيابي به نوازندگي بهداشت هم خيلي مهم است: پاکيزگي- برانگيختن جريان خون به کمک اختلاف دما- مالش پوست با دستکش زبر- حرکتهاي ورزشي خاص- استراحت متناوب

پيشينهٔ ساز

ويولن يک ساز ظريف و فرنگي است و طبق نمونه‌هاي که ساخته مي‌شود از 58 قطعه مختلف که به طرز دقيقي با هم جور شده‌اند و وزن آن در حدود 400 گرم مي باشد و ابتدا توسط سازنده ايتاليايي گاسپارو برتولوني اختراع شده است.

از شاگردان مشهور گاسپارو برتولوني آ آماتي بود که او هم بهترين سازنده ويولن در سطح جهان را پرورش داد يعني آنتونيو استراديواريوس ايتاليا ايتاليايي.

تا کنون کسي در جهان پيدا نشده که نه تنها بتواند هنر او را تکميل نمايد بلکه قادر نبوده ويولني بسازد که از حيث زيبايي و صوت بتواند با ويولن‌هاي آنتونيو استراديواريوس برابري نمايد. جلا و ظاهر خوش ويولن استراديواريوس چيزي در حد کيفيت خورشيد که روي پوست ابريشمي تابيده باشد است و هم چنين نرمي و لطافت خاص و منحصر به فرد يا مي‌توان گفت پختگي.

يکي از کارهاي استراديواريوس ايجاد ويولن کنسرت است که با طنين نيرومند خود در کنسرتها مقام ارجمند دارد و موسيقي بيشتر از اين لحاظ مديون استراديواريوس مي باشد.

تاکنون بيش از سه سده از اختراع اولين نمونه ويولن توسط گاسپارو برتولوني ميگذرد و در اين مدت با وجودي که کشفيات جديدي در علوم فيزيک و شيمي نموده‌اند نه تنها نتوانسته‌اند در ساختمان ويولن تغييري بدهند بلکه از رموز کار سازندگان قديم نيز چيزي درک نکرده اند.

 

خرک (در جلو)، گريف (جسم سياه‌رنگ در عقب) و سيم‌هاي ويولون

قسمت‌هاي ساز ويولن عبارت‌اند از:

آرشه: يا کمان ترکه‌اي چوبي است که رشته‌هاي موي دم اسب در طول آن کشيده شده و به دو سر آن ثابت شده است.

تنه: جعبه‌اي که ما بين طبله (تخته روئي)، زيره (تخته زيرين) و جدارهاي طرفي محصور شده است. در روي طبله سيم‌ها، چوب آبنوس تکيه گاه سيم‌ها، خرک، سيم‌گير و دو شکاف قرينه به شکل f قرار دارد.

دسته يا گردن: در واقع دنباله چوب آبنوس تکيه سيم هاست که محل انگشت گذاري نوازنده در قسمت بالاي آن قرار دارد. نوازنده ويولن قادر است در تمام طول چوب آبنوس انگشت گذاري کند.انتهاي دسته به جعبه کوچکي ختم مي‌‌شود که سيم‌ها در درون آن به دور گوشي‌هاي کوک پيچيده مي‌‌شوند.

خرک: بين سيم‌ها و طبله ويولن قرار گرفته و فشار سيم‌ها آن را عمودي نگه‌مي‌دارد. نقش خرک آن است که ارتعاش سيم‌ها را به طبله و به جعبه ويولن منتقل کند. و نيز در داخل جعبه ميله‌اي چوبي تقريباً زير خرک، اندکي بلندتر از جدار طرفي قرار داده شده که شکل گرده ماهي، طبله و زيره را حفظ کند.

گريف: از آبنوس ساخته شده و در طول گردن ويولن چسبيده است و تا ميانهٔ جعبهٔ ساز ادامه دارد. گريف جايي است که نوازنده با انگشت خود سيم را به آن مي‌چسباند و به اين ترتيب طول سيم را کوتاه مي‌کند و نت‌هاي مختلف را مي‌نوازد.

سيم گير: از آبنوس ساخته شده و در فاصله اندکي از خرک تا آخر تنه ويولن کشيده شده است. با زهي از جنس روده يا پلاستيک به دکمه‌اي که در قسمت پائين جدار تعبيه شده بند مي‌‌شود.

سيم‌ها: سيم‌ها از جعبه کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس تکيه‌گاه سيم‌ها ادامه يافته، از روي خرک عبور کرده و در سيم‌گير مهار مي‌شوند. سيم‌هاي ويولن قبلا از روده گوسفند (زه) ساخته مي‌‌شد. امروزه در سيم‌هاي بم‌تر، روي روده سيم فلزي نازکي مي‌‌پيچند و در سيم‌هاي زيرتر از مفتول فلزي تنها استفاده مي‌‌شود.

نقش اين ساز چه در ارکستر بزرگ، به طور جمعي و چه در ارکستر مجلسي و انفرادي آنقدر پر اهميت است که آن را «شاه سازها» گفته‌اند. در يک پارتيتور موسيقي ارکستري، ويولن‌ها از تمام سازهاي ديگر کمتر سکوت دارند.

نخستين سازندگان معروف ويولن در ايتاليا پيدا شدند. گاسپارو داسالو نخستين ويولن حقيقي را ساخت، اما معروفترين ويولن‌ها در شهر کرمونا ساخته شدند. آندره اماتي و فرزندش نيکولا آماتي و شاگردش آنتونيو استراديواريوس، بهترين ويولن‌هاي دنيا را تاکنون ساخته اند.

ويولون از آغاز تا امروز

 سلطان سازهاست، از جعبه اي طنيني تشکيل شده که دسته اي بر آن محاط است.سطح رويين و زيرين اين جعبه اندکي برآمدگي دارد.سيمهاي آن در ميان يک قطعه آبنوس که در پايين ساز قرار دارد و گوشيهايي که در بالاي دسته سيمها دور خود مي پيچد کشيده شده است.قطعه چوب سفت کماني شکلي، مثل پلي، بر روي جعبه طنيني به صورت عمودي قرار دارد که سيمها را از سطح جعبه طنيني دور نگه مي دارد. اين قطعه چوب را «خرک(Chevelet)» مي خوانند(به ايتاليايي آن را «پونتي چلو»، يعني پل کوچک، مي نامند) يکي از مهم ترين اجزاء ويولون قطعه چوب کوچک استوانه اي شکلي است که «روان(Ame)» ويولون نام دارد.

اين قطعه چوب را در زير خرک و ميان سطح رويين و زيرين ويولون قرار مي دهند تا مانع فرود آمدن سطح روئين باشد و در عين حال ارتعاشات جعبه طنيني را به سطح زيرين نيز مي رساند.قرار دادن (روان) ويولون کار بسيار دقيقي است که خوبي و زيبايي صداي ويلن تا حد زيادي بدان بستگي دارد. بر روي سطح دسته، صفحه آبنوسي قرار دارد که نوازنده انگشتان دست چپ را، براي کوتاه ساختن سيم ها، بر روي آن قرار مي دهد. آرشه ويولون که نوازنده با دست راست بر روي سيم ها مي کشد و به حرکت در مي آورد، سيم ها را به ارتعاش و در نتيجه به صدا در مي آورد. آرشه قطعه چوبي است که با مقداري موي يال و دم اسب کشيده شده باشد. در ساختمان ويولون بيش از 80 جزء و قطعه مختلف به کار مي رود. جنس سيمهاي آن از روده گوسفند، نايلون يا فلز است. دور بم ترين سيم آن تار نقره اي نازک پيچيده است. در ساختمان آرشه نيز در حدود 150 تار يال و دم به کار مي رود.«خرک» کماني شکل ويولون طوري کار گذاشته مي شود که آرشه نمي تواند با بيش از يک سيم تماس يابد و آن را به صدا در آورد، مگر اينکه آرشه را با فشار بيشتري فرود بياورند؛ در اين صورت مي توان دو سيم را در عين حال مرتعش ساخت.

ويولونيست هاي مشهور ايراني

ابوالحسن صبا، اسدالله ملک، علي تجويدي، حبيب الله بديعي، پرويز يا حقي، حسين هنگ آفرين، رضا محجوبي، مهدي خالدي، همايون خرم،حسين کامکار، حسين يا حقي،دکتر مفخم پايان،ارسلان کامکار، سياوش ظهير الديني،مازيار ظهيرالديني و...

بشنويد نمونه ي صداي ساز رو

دانلود  گوشه ي مخالف از آلبوم نياز پرويز  يا حقي

دانلود “The Four Seasons”, Op. 8: Concertoازآلبوم آثار ويوالدي براي ريلکسيشن

ملزومات تئوري

((لطفا حتما به قسمت تئوري موسيقي موجود در آرشيو مراجعه فرماييد چون شرح و بسط کامل اين مراجرا در اين مقال نمي گنجد))

نت هاي موسيقي

دو = C

ر = D

مي = E 

فا = F

سل = G  

لا = A

سي = B

طبق تصوير زير مي توانيد نت هاي روي حامل در پوزيسيون اول ويولن را بشناسيد.

نشانه هاي تغيير دهنده

در موسيقي نشانه هايي وجود دارد که نقش شان زير  وبم کردن نت ها به اندازه نيم پرده است. بدون آن که نام نت ها(و جايشان روي حامل) تغيير کند. ذکر اين نکته لازم است که در دايره نت ها، فاصله بين دو دسته از نت ها ذاتا نيم پرده است و داراي هيچ علامت خاصي نيستند. در دايره نت ها آنها را مشاهده مي کنيد.

از نت «مي» تا «فا» و از نت «سي» تا«دو».

الف)ديز (دي يز Diese): #

هرگاه در سمت چپ نتي واقع شود، آن را نيم پرده بالا مي برد(صدايش را نيم پرده زيرتر مي کند.) يا به عبارت ديگر  از وضعيت عادي نت روي سيم  انگشت را پايين تر مي گيريم.(تصوير شماره 1)

ب) بمل(Bemol) b:

هر گاه سمت چپ نتي قرار مي گيرد، آن را نيم پرده پايين مي آورد(صدايش را بم مي کند.)يا عبارت ديگر از وضعيت عادي نت روي سيم انگشت را بالا تر مي گيريم. (تصوير شماره 2)

ج) دوبل ديز: X

هر گاه سمت چپ نتي واقع گردد آن نت را يک پرده بالا مي برد.(زير تر مي کند) (تصوير شماره 3)

د) دوبل بمل:  b b

هر گاه سمت چپ نتي واقع گردد آن نت را يک پرده پايين مي برد.(بم تر مي کند) (تصوير شماره 4)

ه) بکار :

هرگاه سمت چپ نتي که قبلا ديز يا بمل شده گذاشته شود، اثر نشانه پيشين را خنثي. به عبارت ديگر بکار يک علامت خنثي کننده است. (تصوير شماره 51)

و) سُري (Sori) :  نشانه اي است خاص موسيقي ايراني که اگر در سمت چپ نتي قرار گيرد، آن را يک ربع پرده(يک چهارم) جلو مي برد.(زير مي کند)

ي) کُرُن (Koron)    کُرُن نيز خاص موسيقي ايراني است که اگر در سمت چپ نتي قرار گيرد، آن را يک ربع پرده (يک چهارم) به عقب مي برد.(بم تر مي کند). لازم به توضيح است که دو علامت سُري و کُرُن از ابداعات علينقي ويزري است.

(تصوير شماره 6)

 

انواع نيم پرده

بين نت هاي مختلف موسيقي نسبت مشخصي از زير و بمي وجود دارد. بين بعضي از نت ها يک پرده فاصله و بين بعضي از آنها نيم پرده فاصله وجود دارد.در شکل زير  چند نمونه مشاهده مي نماييد. (تصوير شماره1)

در ادامه مبحث به ذکر انواع نيم پرده مي پردازيم. نيم پرده بر دوگونه است:

الف) نيم پرده دياتونيک (Diatonique) : اگر نت هاي تشکيل دهنده ي يک فاصله نيم پرده ايي، «غير همنام» باشند، نيم پرده دياتونيک تشکيل مي گردد. به عنوان مثال فاصله ميان نت هاي «سل ديز» و «لا»نيم پرده دياتونيک است. زيرا هر کدام از نت ها، نامي جدا و مستقل از ديگري دارد. در شکل زير چند نمونه از فواصل نيم پرده ايي دياتونيک مشاهده مي گردد. (تصوير شماره2)

ب) نيم پرده کروماتيک (Chromatique) : اگر نت هاي تشکيل دهنده ي يک فاصله نيم پرده ايي، «همنام» باشند، نيم پرده کروماتيک شکل مي گيرد.به عنوان مثال بين نت هاي «فا» تا «فا ديز» نيم پرده ي کروماتيک فاصله است. زيرا نت هاي تشکيل دهنده ي آن همنام مي باشد.در زير چند نمونه ي ديگر مشاهده مي نماييد. (تصوير شماره3)

هرگاه فاصله يک پرده ايي ميان نت هاي پياپي به دو نيم پرده تقسيم شود، ناچار يکي از نيم پرده ها دياتونيک وديگري کروماتيک خواهد بود. مثلا ميان نت هاي «ر» و «مي»، نت «ر ديز»، نيم پرده اول را کروماتيک و دومي را دياتونيک مي کند ونت «مي بمل» به عکس.

 

 

علامت آرشه راست اين علامت بدين معناست که آرشه را از انتها روي سيم گذاره و به طرف سمت راست بدنتان بکشيد.

علامت آرشه چپ  اين علامت بدين معناست که آرشه را از ابتدا روي سيم گذاره و به سمت چپ بدنتان بکشيد.

 

 

 

 

طريقه نگه داري ويولون

 

وضعيت بدن در حالت کلي(تصوير شما ره 1)

وضعيت مناسب بدن، وضعيت راحت و طبيعي آن است؛به طوري که جهت حفظ تعادل، بهتر است يک پا را به طور سبک و راحت، اندکي جلوتر از پاي ديگر قرار بدهيد.

شيوه ي نگه داشتن ويولون(تصوير شما ره 2)

ويولن را بدون کمک گرفتن از بازوي چپ، بين فک و شانه ي چپ تان نگه داريد. براي اطمينان از صحيح بودن نحوه ي نگه داشتن ويولن، بازوي چپ تان را به اطراف حرکت دهيد.

شيوه ي نگه داشتن آرشه(تصوير شما ره 3)

نک انگشت شست را در مقابل موگير (پاشنه ي آرشه) قرار داده و آرشه را در وسط دست قرار دهيد. چوب آرشه را از زير دومين بند انگشت نشانه و نوک انگشت کوچک بگذرانيد.انگشت شست را خيلي خميده و يا خيلي راست نگذرايد، بلکه کمي قوس دار نگه داريد.

 وضعيت بازوي راست(تصوير شما ره 4)

سعي کنيد که بازو، نرمي خود را حفظ کند و مراقب باشيد که آرنج نه زياد بالا برود و نه زياد پايين بيفتد.براي آرشه کشي روي سيم هاي«مي» و «لا» بازو در امتداد بدن پايين مي آيد و روي سيم هاي «ر» و «سل» کمي بالا مي رود.

وضعيت آرشه باسيم.(تصوير شما ره 5)

آرشه را هميشه با خرک موازي نماييد. آرشه را طوري به طرف نوک آن حرکت دهيد (آرشه راست) که پشت دست، با ساعد در يک راستا(در وسط آرشه) قرار گيرد(تصوير 1).

در نوک آرشه، پشت دست تا حد کمي به طرف ساعد متمايل مي شود (تصوير 2).

در هنگام کشيدن آرشه از نک به ته آن (آرشه ي چپ)، به تدريج مچ را بالا بياوريد(تصوير 3).

 دانلود تصوير اين بخش

توصيات استاد

آرشه ويولنتان را برداريد و با برچسب سفيد آن را به چهار قسمت (البت تنها تاکيد بر 4 قسمت نيست به دو قسمت و سه قسمت نيز بايد تقسيمش نماييد) علامت گذاري کنيد. همچنين ويولنتان را برداريد و از شيطانک خط کش گذاشته و3.1 سانتي متري و 7.6سانتي متري و10.6 سانتي متري را علامت گذارده، سپس روي هر يک از اين علامات بر چسب سفيد يا سپيدي بچسبانيد.

اگر هنوز قطعه اي از برچسب سفيدتان مانده، آن را درست در انتهاي گريف الصاق بفرماييد تا از خطاي ديد و جولان آرشه اندر حريم گريف جلوگيري نماييده باشيد.

اين ساز گرام 4 سيم دارد.

به نام هاي :

مي =E

لا = A

ر =  D

سل =  G

دستان نشاني

سيم اول : آزاد مي _انگشت اول که درراس سيم  جاي ميگيرد فا_انگشت دوم که روي خط اول طبق شکل‌جاي مي گيرد سل_انگشت سوم که روي خط دوم طبق شکل جاي مي گيرد لا_انگشت چهارم که روي خط سوم طبق شکل جاي مي گيرد سي نام دارد.

سيم دوم : آزاد لا_انگشت اول که روي خط اول طبق شکل جاي ميگيرد سي_ انگشت دوم که چسبيده به خط اول طبق شکل جاي مي گيرد دو_ انگشت سوم که روي خط دوم طبق شکل جاي مي گيرد ر_انگشت چهارم که روي خط سوم طبق شکل جاي مي گيرد مي نام دارد.

سيم سوم : آزاد ر_انگشت اول که روي خط اول طبق شکل جاي ميگيرد مي_ انگشت دوم که چسبيده به خط اول طبق شکل جاي مي گيرد فا_ انگشت سوم که روي خط دوم طبق شکل جاي مي گيرد سل_انگشت چهارم که روي خط سوم طبق شکل جاي مي گيرد لا نام دارد.

سيم چهارم : آزاد سل_انگشت اول که روي خط اول طبق شکل جاي ميگيرد لا_ انگشت دوم که چسبيده به خط اول طبق شکل جاي مي گيرد سي_ انگشت سوم که روي خط دوم طبق شکل جاي مي گيرد دو_انگشت چهارم که روي خط سوم طبق شکل جاي مي گيرد ر نام دارد.

 

حال که نيک آموختيد انگشت گذاري را، شروع کنيد به نواختن. آرام بنوازيد و تنها روي يک سيم.حداکثر تلاشتان را در جهت زياد بلند نشدن بازوي راست هنگام آرشه کشي مبذول بفرماييد.

پا ضرب

آرشه خط خطي شده تان را برداريد و به آرامي شرو ع به نوازش کنيد،  چه نوازشي ؟ ساعتي درشت هيکل روبروتان باشد و16 ثانيه وقت براي خود در نظر بگيريد وسپس به هر قسمت آرشه 4 ثانيه اختصاص دهيد.هم آرشه راست وهم آرشه چپ را تمرين کنيد.اين زما نرا مي توانيد تغيير دهيد.همچنين تنها 4 قسمت آرشه را تمرين نکنيد بلکه آن را به دو قسم تو سه قسمت نيز تقسيم بنماييد. ايست بنماييد! ايست بنماييد! پا ضرب فراموشمان شد، قبل از شروع آرشه کشي پاي راستتان بالا باشد و با شرو ع آرشه کشي پايين بيايد و سپس تا به برچسب سفيد يا سپيد رسيديد پابزنيد.مراقب بازوان خود باشيد.همچنين دقت در درست گرفتن آرشه را سرلوحه ي زندگاني تان قرار دهيد.

 

منابع :

 سايت ويکي پديا

سايت آواي باربد

پايان نامه ي تاريخچه ي ويولون و ويولونيست هاي بزرگ/مهتاب حسنخاني/ماهنامه ي هنر موسيقي شماره 52

کتاب آموزش خلاقيت موسيقي/حامد امرايي/کانون فرهنگي آموزش

کتاب روش آموزش ويولن 1/ماتي يو کريک بوم/انتشارات چنگ

ويولونيست ايراني